Bu çalışma, tarihsel romanlarda kadın figürlerinin toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında nasıl kurgulandığını ve bu kurguların tarih öğretimi açısından pedagojik potansiyelini incelemektedir. Araştırma, Namık Kemal’in Cezmi (1880), Halide Edib Adıvar’ın Ateşten Gömlek (1922), Tarık Buğra’nın Küçük Ağa (1954) ve İskender Pala’nın Şah ve Sultan (2010) romanları üzerinden yürütülmüştür. Nitel içerik analizi yöntemiyle gerçekleştirilen incelemede, kadın karakterlerin tarihsel süreçlerdeki konumları, temsil biçimleri ve toplumsal rollerinin eğitsel bağlamda nasıl işlev gördüğü değerlendirilmiştir. Bulgular, tarihsel romanların, kadınların tarihsel görünürlüğünü artırarak “erkek merkezli” tarih anlatılarına alternatif bir perspektif sunduğunu göstermektedir. Araştırma sonuçlarına göre, incelenen romanlarda kadın karakterler genellikle dönemin ideolojik ve kültürel kodlarıyla uyumlu biçimde “ulusal ahlakın taşıyıcısı” veya “destekleyici figür” olarak kurgulanmakla birlikte, özellikle Cumhuriyet dönemi sonrası eserlerde kadınların kamusal alanda daha aktif roller üstlendiği görülmüştür. Bu durum, tarih öğretiminde toplumsal cinsiyet duyarlılığını geliştirme, tarihsel empati kurma ve eleştirel düşünme becerilerini destekleme açısından önemli bir fırsat sunmaktadır. Ancak romanlardaki idealize edilmiş kadın temsillerinin eleştirel süzgeçten geçirilmeden kullanılması, tarihsel gerçekliğin çarpıtılmasına ve toplumsal cinsiyet kalıplarının yeniden üretilmesine yol açabilir. Dolayısıyla tarihsel romanların eğitimde kullanımı, eleştirel toplumsal cinsiyet perspektifiyle bütünleştirildiğinde anlamlı ve dönüştürücü bir öğrenme deneyimi sağlayabilir. Bu çalışmanın amacı, tarihsel romanlarda yer alan kadın figürlerini incelemek ve bu figürlerin tarih öğretiminde kullanılabilirliğini tartışmaktır. Çalışma, kadınların tarihsel süreçteki konumlarını görünür kılmayı, toplumsal cinsiyet temelli bir tarih öğretiminin imkânlarını tartışmayı ve edebiyat ile tarih disiplinleri arasında köprü kurmayı hedeflemektedir. Böylelikle tarihsel romanların, ders kitaplarındaki boşlukları telafi eden ve öğrencilerin toplumsal cinsiyet duyarlılığı geliştirmelerine katkı sağlayan pedagojik bir araç olarak işlevselliği ortaya konulacaktır.