Research article | Open Access
International Journal of the Pursuit of Excellence in Social Sciencies 2026, Vol. 6(1) 2-8
Eşitlik, Teşvik ve Akademik Emek: Türkiye’de Geliştirme Ödeneğinin Kamu Politikası Açısından Analizi
pp. 2 - 8
Publish Date: June 30, 2026 | Single/Total View: 0/0 | Single/Total Download: 0/0
Abstract
Bu çalışma, Türkiye’de akademik personelin mali hakları kapsamında uygulanan geliştirme ödeneğini kamu politikası perspektifiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, geliştirme ödeneğini akademik emek, eşitlik ve teşvik ilkeleri bağlamında normatif bir çerçevede ele almaktadır. Nitel araştırma yaklaşımına dayalı olarak yürütülen çalışmada doküman incelemesi ve karşılaştırmalı analiz yöntemleri kullanılmıştır. Bu kapsamda, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu ve Geliştirme Ödeneği Ödenmesine Dair Karar (2005/8681) ile OECD, Avrupa Birliği ve UNESCO gibi uluslararası kuruluşların politika belgeleri analiz edilmiştir. Bulgular, geliştirme ödeneğinin yasal bir dayanağa sahip olmakla birlikte, uygulamada aynı akademik unvan ve sorumluluklara sahip akademik personel arasında yerleşim yerine dayalı kalıcı mali farklılıklar yarattığını göstermektedir. Ayrıca ödeneğin, performans ve akademik nitelik temelli bir teşvik mekanizmasından ziyade statik bir mali düzenleme niteliği taşıdığı değerlendirilmektedir. Çalışma, geliştirme ödeneği uygulamasının eşitlik, teşvik etkinliği ve sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda yeniden ele alınması gerektiği sonucuna ulaşmaktadır.
Keywords: Akademik emek, geliştirme ödeneği, yükseköğretim politikası, mali teşvik, eşitlik.
APA 7th edition
Akyurek, M.I. (2026). Eşitlik, Teşvik ve Akademik Emek: Türkiye’de Geliştirme Ödeneğinin Kamu Politikası Açısından Analizi. International Journal of the Pursuit of Excellence in Social Sciencies, 6(1), 2-8.
Harvard
Akyurek, M. (2026). Eşitlik, Teşvik ve Akademik Emek: Türkiye’de Geliştirme Ödeneğinin Kamu Politikası Açısından Analizi. International Journal of the Pursuit of Excellence in Social Sciencies, 6(1), pp. 2-8.
Chicago 16th edition
Akyurek, Muhammet Ibrahim (2026). "Eşitlik, Teşvik ve Akademik Emek: Türkiye’de Geliştirme Ödeneğinin Kamu Politikası Açısından Analizi". International Journal of the Pursuit of Excellence in Social Sciencies 6 (1):2-8.
Altbach, P. G., Reisberg, L., & Rumbley, L. E. (2010). Trends in global higher education: Tracking an academic revolution. UNESCO Publishing. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000183219
European Commission. (2020). A new ERA for research and innovation (COM(2020) 628 final). Publications Office of the European Union. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:52020DC0628
Geliştirme Ödeneği Ödenmesine Dair Bakanlar Kurulu Kararı. (2005). Geliştirme ödeneği ödenmesine dair karar (Karar Sayısı: 2005/8681). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 25791, 19 Nisan 2005). https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2020/01/2005-8681-say%C4%B1l%C4%B1-Geli%C5%9Ftirme-%C3%96dene%C4%9Fi-%C3%96denmesine-Dair-Bakanlar-Kurulu-Kara....doc
OECD/Organisation for Economic Co-operation and Development. (2019). Education at a glance 2019: OECD indicators. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/f8d7880d-en
OECD/Organisation for Economic Co-operation and Development. (2022). Education at a glance 2022: OECD indicators. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/3197152b-en
UNESCO. (2010). Trends in global higher education: Tracking an academic revolution. UNESCO Publishing. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000183219
YÖK/Yükseköğretim Kurulu. (2021). Yükseköğretim istatistikleri 2021. https://istatistik.yok.gov.tr/
Yükseköğretim Personel Kanunu. (1983). 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu. T.C. Resmî Gazete (Sayı: 18190, 11 Ekim 1983). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2914.pdf
